Superinterview: Erosie (deel 2)

Je hebt een aantal series gemaakt rond deze tijd oa. bestaande uit eroded city cycles en de pirates. Ook werd de Sol crew internationaal bekend met de volgeplakte stickermuren bijvoorbeeld in Palais De Tokyo.
Eigenlijk kwam dat behang voort uit een expo die we deden in Het Wilde Weten in Rotterdam in 2001 met space3. We wilden een soort visuele overstatement maken
van hoe we op dat moment op straat bezig waren. De lol en ernergie ervan. Als een soort carnavaleske vertaling naar de expositieruimte. Dj en bier erbij en hopla.
Later kwam je veelvuldig zo’n soort logo-behang tegen in advertenties etc. Eigenlijk was het een soort archetype van hoe het wel of niet moest. Vlak voor die expositie hadden we het ergens hangen en hoorden we de reaktie “just logo, no concept”. Dat was wel een beetje de spijker op z’n kop. Met de SOL-muren maakten we een soort bruggetje vanuit die logoplakkerij terug naar graffiti. Maar dan met latex en rollers. Dat dan weer wel.

Waarom is de sticker hype uiteindelijk ten onder gegaan denk je?
Ligt eraan hoe je het bekijkt. Misschien is het wel juist springlevend nu. Een hype is natuurlijk iets dat bij voorbaat gedoemd is om voorbij te gaan…positief gezien zie ik het dus niet zo. Ik heb “streetart” nooit gezien als een term waar ik me thuis bij voel. Op zichzelf zegt het namelijk niks. Net zo min als graffiti eigenlijk. Of kunstenaar. Je moet het toch zelf invulling geven en dat doet Jantje weer anders dan Pietje. Hopelijk.
Ik denk dat elke “beweging” die zichzelf niet blijft vernieuwen of ondervragen gedoemd is op te lossen na een bepaald moment, maar dat ligt aan wat je eraan boeit. Als je het met muziek vergelijkt zie je dat ook.
Als het overgrote deel van de aandacht komt te liggen op sneakers pimpen en designertoys dan geeft dat wel wat aan. Dan haak ik af. “Pimp your mobile and get respect” volstaat blijkbaar vandaag de dag.

“Pimp your mobile and get respect” volstaat blijkbaar vandaag de dag”

De oorspronkelijke motivatie voor mij om bepaalde dingen te doen op een bepaald moment kwam voort uit een persoonlijke situatie. Toen streetart nog geen streetart heette. Toen het eigenlijk niet eens de bedoeling was om met “art” bezig te zijn, maar alleen met “street” en met een stel lui waar je ongelofelijk veel lol mee had.
Dat is misschien anders als je iets gaat doen omdat het er al is. Nu kun je niet meer om “streetart” heen, er lijkt een soort verzadiging bereikt te zijn. Maar er zullen ongetwijfeld juist als reactie ook weer andere dingen uit voorkomen. Ik denk dat dat ook een belangrijk aspect moet zijn, dat reactionaire. De tijd tikt door en je ziet steeds meer versnippering wat juist weer een aanwinst kan zijn. Het geeft duidelijker aan wie stopt te ontwikkelen of wie ermee doorgaat en dat in een steeds groter groeiende diversiteit.

Voor de duidelijkheid; ik geloof niet in het “vroeger was alles beter”-idee, ik denk dat je wel op de refresh-knop moet blijven drukken om dingen een beetje fris te houden, te zorgen dat het blijft stromen. Misschien is het op een gegeven moment ook wel weer goed geweest. Kom je er achter dat “wij” helemaal niet bestaan. Zoiets.

Je bent steeds meer bezig als illustrator. Hoe ben je daar in terecht gekomen?
Officieel ben ik gewoon een illustrator van beroep. Ik teken al heel mijn leven. Ik zou niet weten hoe ik anders mijn huur zou betalen. Daarnaast heb ik behoefte aan andere vormen om me in te uiten, of juist een bepaalde visuele vrijheid waar je in opdrachten gewoon niet aan toe komt. Het vrije beeld i.p.v. het vrije woord. Als illustrator werk ik vooral in de redactionele hoek of voor kinderboeken, daar vind ik een mooie balans. Eigenlijk ben ik juist een illustrator die meer en meer op zoek is naar andere vormen om met woord en beeld om te gaan, vanuit een achtergrond in graffiti.

_{Crying Dog, 2007}
Hoe belangrijk was graffiti rond 2005 nog voor je?
Ik had en heb niet meer de motivatie die ik misschien 12 jaar terug had. Daarnaast ben ik ook eigenlijk nooit echt een volbloed graffiti-only schrijver geweest, zeker niet in vergelijk met mensen die jaar in jaar uit constant blijven doorhakken. Ik heb mijn energie altijd én hierin gestoken én daarin, om tot een persoonlijk gemiddelde te komen. Het doel of middel-verhaal. Graffiti is of was voor mij vooral een visueel ding, maar ook niet alleen dat. Puur pieces zetten om het visuele van een mooie piece doet me steeds minder, Ondanks maar misschien ook juist dankzij het feit dat ik illustratief aangelegd ben. Want dan kun je bezig blijven. Je kunt elke keer weer een piece zetten ernaar kijken en zeggen; “ja man dit is ‘em”.

“Het wordt een soort “decofitti” dan; kijk wat een mooie pijl of een strakke letter.”

Het wordt een soort “decofitti” dan; kijk wat een mooie pijl of een strakke letter. Maar waarom moet je een mooi plaatje per sé op een muur spuiten als je er net zo goed een schilderij van kan maken of het op de computer kan doen? Het spel met letters verder uitbouwen, of juist anders verbeelden. Het is voor mij veel interessanter om er zo naar te kijken. Graffiti gaat óók over hele andere dingen die er bij horen, illegaliteit bijvoorbeeld. Een dikke middelvinger naar de fucking rest van de wereld. The beauty of the act. Een soort sociale visclub. Of gewoon heel veel lol, niet te vergeten. Maar voor mij ook belangrijk; wat wil ik er mee?

Simpelweg gaat graffiti over getting up met illegale tags/throwups/pieces, één naam, zo vaak mogelijk. Dat volstaat voor mij nu niet meer, terwijl ik juist zie dat het bij die “basis” moet blijven om graffiti te zijn, en er dat ook aan waardeer. Een soort ambacht, met duidelijke regels. En dat is ook tegelijkertijd de beperking. Zeker “artistiek” gezien. Vandaar dat alles wat daarnaast gebeurd op straat me ook boeit. Misschien heb ik het punt bereikt dat ik dus geen graffitischrijver meer ben. Ook goed.

_{Decoffiti, 2007}

Op je site staat een piece-ontwerp functie voor toys, wat een sneer richting de bite cultuur lijkt. Hoe ben je hierop gekomen?
Dat gaat meer over internet en die soort van nutteloze interactiviteit om de interactiviteit. Graffiti en internet is een bizarre combinatie, het heeft inmiddels een enorme impact. Omdat het uiteindelijk alleen nog maar om het plaatje gaat, sterker nog, het jpeg-je. Right-mouseclick save-as. En dat in bizarre hoeveelheden.
Echt of virtueel wordt steeds vager, laat staan “echt” of “nep”. Als dat al duidelijk is. Daar speelde die “toy” letterlijk mee.

“Omdat het uiteindelijk alleen nog maar om het plaatje gaat, sterker nog, het jpeg-je. Right-mouseclick Save-As.”

_{Toy playerrr, 2005}

Je hebt een hele reeks tags op fotolog gehouden. Wat is de gedachte daarachter?
Precies dat; echt of nep? ik kon ook elke 2 dagen een foto van een piece uploaden maar waar die staat of hoe die is gezet is dan compleet onbelangrijk. Kan net zo goed in de achtertuin zijn. Los van het feit dat ik helemaal niet zo veel pieces zet natuurlijk. Het gaat ook over die constant bevestiging van “kijk eens wat ik kan”.
Vandaar de diversiteit aan tagstijlen. “Virtual fame” heette het. Gek genoeg kreeg ik een hele hoop positieve reakties op de “visuele kwaliteiten” maar weinig over het feit dat het hartstikke nep is om zo te taggen. Dat vond ik wel interessant.

_{Fotolog Virtual Fame #10}

Hoe ziet een normale Erosie dag eruit?
Koffie, computer aan , muziek aan, net een bietje te lang klooien op internet, werken, stuk fietsen tussendoor om de R.S.I. af te koelen etc. etc. Waarschijnlijk vergelijkbaar met de meeste mensen die professioneel hun hele dag reduceren tot een oppervlakte van 30 bij 40 centimeter…

Kun je rondkomen van het grafisch ontwerpen?
Ik ben eerder “illustratief vormgever” dan grafisch ontwerper. En ja, dat gaat. Ene keer beter dan de andere keer, zeker als je het hele schip ook nog een bepaalde kant op wil sturen, en niet overal ja op zegt. Maar om echt goed geld te verdienen kun je ook beter in de vastgoed-sector gaan. Of écht crimineel worden, dat blijkt ook wel het een en ander op te leveren.

_{Erosie Kauwgum T-Shirt}

Je doet regelmatig commerciële opdrachten, sla je soms ook bewust opdrachten af? Bijvoorbeeld als de MediaMarkt voor je deur zou staan.
Haha. De mediamarkt. Die gebruiken toch alleen maar grafisch vormgeving? ; ) Natuurlijk. Als het me niet ligt doe ik het niet. Het moet wel een beetje in “het plaatje passen”. Ik ben niet echt een “alleseter” zoals je ze misschien wel meer ziet bij mensen met een vergelijkbare achtergrond. Ik wil zowel visueel als inhoudelijk zo veel mogelijk achter de dingen staan die ik maak. Ik wil gewoon goede dingen maken in verschillende hoeken. Of het nou vrij werk is of toegepast. Dat gaat lang niet altijd, en is soms veel te veel gevraagd. De mate waarin dit wel of niet lukt varieert. Dat maakt het ook wel spannend. Nee zeggen is een luxe, daar ben ik me erg van bewust.

_{Lichtbak installatie in het MU te Eindhoven, 2006}

Waar ben je op dit moment mee bezig?
Van alles eigenlijk. Het artwork voor Martyn’s nieuwe dubstep-label 3024 is net af, posters voor de ECMC 2008, een kinderboek, nieuwe zeefdrukken en een expositie die eraan gaat komen.

Wat gaat 2008 voor (Studio) Erosie brengen?
Meer van hetzelfde maar dan anders. Ik weet het niet…Studio Erosie was eigenlijk meer een grap om verschil te maken met het vrijere Erosie-werk. Als je ergens studio voor zet is het meteen officieel, zoiets. Studio Dumbar, Studio Boot, Pushpin Studios. Ik wou daarmee een bruggetje slaan tussen mijn 2 identiteiten. Inmiddels heb ik die naam een paar keer in opdracht setting gebruikt, maar ik twijfel of ik niet gewoon een duidelijk onderscheid wil maken tussen klussen en vrijer werk. Daar zal ik eind 2008 wel meer duidelijkheid over hebben denk ik…

_{Illustratie voor landelijke ochtendkrant De Pers, 2007}

Nu doe je een stuk minder graffiti, ben je dus ook uitgekeken op het genre? Biedt het nog uitdaging?
Ik ben verslaafd aan graffiti, het zit in mijn bloed. En dus heb ik er een haat/liefde verhouding mee. Of ik het wil of niet, ik blijf kijken naar tags, nieuwe plekken etc…soms irriteert het mezelf gewoon!
Eigenlijk zijn we collectief nog steeds bezig met iets wat 20/30 jaar terug in New York zijn bestaansrecht had. Hiphop-graffiti dan. Outline, throwup, de hele Spraycanart-lijst. Als je het iets breder bekijkt is graffiti eigenlijk iets wat zijn wortels heeft in punk, en misschien weer een stapje terug in de Parijse verzets-cultuur en situationisme van eind jaren 60, of nog verder terug het verzet in de Tweede Wereldoorlog, krassende Romeinen of de holbewoners, you name it. Graffiti heeft altijd bestaan, en komt niet alléén uit Amerika. Juist in Europa, maar ook Zuid Amerika, overal eigenlijk zijn er altijd specifieke vormen van “(illegaal) visueel verzet” geweest. Je zou je dus af kunnen vragen waarom die piece-tag-throwup-popcorn-hamburger-versie dé versie is die nu voor graffiti staat. Het is eigenlijk EEN variant, niet de enige vorm. Zoiets.

“Je zou je dus af kunnen vragen waarom die piece-tag-throwup-popcorn-hamburger-versie dé versie is die nu voor graffiti staat.”

Daarnaast is het natuurlijk haast opvallend dat “ontwikkeling” in graffiti “streetart” moet heten om verschil te maken. Als er al van ontwikkeling sprake is natuurlijk. Of verschil.
Maar goed, zoals ik al eerder aangaf geniet ik nog steeds van graffiti, zeker als toeschouwer en af en toe als deelnemer, maar ik ben niet iemand die alleen maar vast wil houden aan die ene vorm. Uit pure nostalgie; zo van het moet zo en niet zo, vroeger-was-alles-beter, treinen zijn echt stickers zijn nep. Dat stijve denken. Over het algemeen zit dat pure voor een groot deel tussen de oren, en is het zo belangrijk als je het maakt. Ik vind het belangrijk om zo breed mogelijk de krenten uit de pap te halen. Dingen ook te waarderen op de ideeën of de gevoelswaarde. Er zijn zo veel dingen goeie dingen te zien en er is nog zo veel te doen.

_{I hereby apologise for the damage done}

Is er nog ruimte voor vernieuwing in de street art scene, of heb je het idee dat alles inmiddels al gedaan is?
Dat kan helemaal niet natuurlijk. Dat alles is gedaan. Als het goed is, is de hedendaagse streetart, neograffiti, postgraffiti of hoe je het ook wil noemen een reflectie van de tijd/plaats waarin het gebeurd…is het iets wat voortkomt uit een groter geheel, en dat gelijktijdig voedt. Met al zijn goede en slecht voorbeelden. Het is onderdeel van cultuur in de brede zin van het woord i.p.v. dat het alleen maar incestueus naar zichzelf blijft verwijzen. Net als kunst misschien, mode of muziek. Het verandert dus constant, aangezien de tijd dat ook doet. En dat is nu anders dan 10 jaar terug of 20 jaar terug. Of 30 jaar terug.

Kijk bijvoorbeeld hoe Banksy inmiddels een wereldwijde popsterrenstatus heeft bereikt, of dat je nu “professioneel graffiti-schrijver” kunt zijn en er je pensioen mee kunt opbouwen. Wie had dat ooit gedacht? Dat gemeenten naast een skatebaan ook een “hall of fame” in de beleidsplannen hebben staan, dat er blijkbaar auto’s worden verkocht aan 7-jarigen, afgaande op de poppetjes die in de campagnes worden gebruikt, dat er musea zijn die niets liever al dan niet succesvol straatkunst tussen de witte muren willen, dat je in Eindhoven woont en met één sticker via een boek een wereldwijd publiek bereikt etc. etc. Al dit soort dingen spelen mee vandaag de dag. Voor mij wel tenminste. Of ik het nou vreselijk irritant vindt of niet, het kan allemaal, en sterker nog, het gebeurd. Dat is juist interessant. Je af te blijven vragen of het goed is of niet, of waar het nou eigenlijk om gaat, wat hype is en wat niet, wat er toe doet en wat niet en hoe je je tot die dingen verhoudt. En dat je bovenal het plezier behoudt om bezig te blijven, te vernieuwen en te ontdekken. En dat is voor iedereen weer anders.
Vet cool man.

_{Bij het ter perse gaan van deze poster was de opdruk nog niet bekend.}