Oh nee hè, niet nog een stuk over de iPad? -Was eigenlijk het eerste wat door m’n hoofd schoot op het moment dat ik ging zitten voor de column van deze maand. Laat me, ik heb het alleen in de introductie even over Apple’s nieuwe kaskraker. Want eigelijk wil ik het niet hebben over de iPad, maar over de nieuwe kansen die ontstaan voor ontwerpers dankzij de Tablet-hype.

Processing

Iedere maand schrijft Jasper een column en iedere maand schrijft hij ook bijbehorende software in Processing. Wij (Fontanel) maken met die software het beeld voor bij de column. Aan het eind van het jaar releasen we de software toys als (opensource) tools.

De laatste keer dat er zo veel ophef over tablets was, stonden er tien geboden op. Gedurende de afgelopen maanden werden we getrakteerd op diverse conceptvideo’s (Wired, Sports Illustrated, New York Times). Hierin wordt ons voorgespiegeld hoe tijdschriften de 21e eeuw in zouden kunnen gaan, uitgevers gered kunnen worden van hun teruglopende advertentie-inkomsten, iedereen (weer) tijdschriften gaat kopen en uitgevers nog lang en gelukkig leven.

De laatste keer dat er zo veel ophef over tablets was, stonden er tien geboden op.

In de conceptvideo van Wired zien we de productionvalue van een papieren tijdschrift (lees: veel beeld) met daaraan toegevoegd extreem basale interactieve toevoegingen zoals we die van websites kennen uit de vroege 00’s. Als mensen al niet voor online content willen betalen (tenzij het een niche is, of porno) waarom zouden mensen dan willen betalen voor digitale tijdschriften?

Het is bijna een garantie voor de opkomst van een ecosysteem zoals dat nu bestaat rondom Amerikaanse televisieseries en BitTorrent. Koop het met advertenties die je niet kan skippen, of wacht vier uur en download je exemplaar zonder advertising. Het lijkt erg alsof hier een poging gedaan wordt om een businessmodel wat in de problemen zit (geld vragen voor informatie op dode bomen) te repareren door er een nieuwe vormfactor aan toe te voegen. Zal dat ooit werken? Toegegeven, voor Wired zal het vast werken, ze waren immers ook een van de eerste bladen met een bijhorende website en hebben het publiek ernaar, maar werkt dit ook voor een tijdschrift als Vogue? of Blend?

De feiten halen me inmiddels in, paidcontent.org een site over de economie van betaalde digitale content van de Guardian News & Media ltd. (een afdeling van de moedermaatschappij van de Engelse krant The Guardian), roept inmiddels al dat de betaalde strategie op de iPad een doodgeboren kindje is, en ze zijn niet de enige.

Maar wat wordt ‘het’ dan wel?

In 1964 schreef Marshal McLuhan in zijn klassieker Understanding Media: The Extensions of Man al dat een medium invloed uitoefent op de maatschappij, wat wil zeggen, de aard van het medium heeft veel meer invloed op veranderingen in de maatschappij dan ‘wat’ er op dat medium getoond wordt. Denk in het geval van internet aan hoe op dit moment onze moraal aan het veranderen is van wat publiek is (online) en wat niet. Tevens laat hij zien hoe we als ontwerpers en mediamakers altijd gedoemd zijn om in een nieuw medium het voorgaande medium te herhalen. Hierbij moet je bijvoorbeeld denken aan hoe de eerste speelfilms met de camera geregistreerd werden alsof het toneelstukken waren, camera vast op een punt, een longshot waar alles in beeld gebeurde.

Beeldtaal en montage zoals we dit nu in films kennen ontwikkelden zich pas vele jaren nadat film, als medium uitgevonden was. Ditzelfde gold ook toen we begin jaren ’90 de opkomst van de computer als medium zagen. CD-ROM’s vol “Full Motion Video” die ons een “interactieve film” zouden laten beleven, als de heilige graal van wat een videogame zou moeten zijn. Iedereen hoeft maar een paar kaskrakers van de afgelopen jaren gespeeld te hebben (GTA4, of Modern Warfare 2) om zich te realiseren dat videogames het absoluut in zich hebben om ‘cinematisch’ te zijn, maar ze zijn wel games, geen films. Kortom, een tablet-tijdschrift zal zeker weten editorials, columns en (foto)reportages bevatten, maar zal absoluut meer zijn dan de ‘vertalingen’ van de papieren tijdschriften zijn die we nu zien; en hier ligt de uitdaging voor de ontwerper.

Immers, ontwerpers zijn de mensen die in staat zijn om de mogelijkheden van een medium creatief te benaderen en uitingen te verzinnen die er nog niet zijn. Stel je een portrait (of landscape, zo veel maak het eigenlijk niet uit) scherm voor van pak’m beet een A4 groot. Alles op dit scherm wordt bestuurd door het aan te raken, met vingers. Heb ik dan nog een inhoudsopgave nodig? Heb ik überhaupt behoefte aan een opeenvolgende set artikelen, die 1x per maand vernieuwd wordt? Als de touch-gebaseerde tablets werkelijk iets nieuws gaan doen zal dit zijn omdat ze het web aan onze voeten vingers leggen.

Een verhelderend stuk om te lezen op het moment dat je met deze thematiek bezig bent is Clay Shirky’s laatste artikel ‘The Collapse of Complex Business Models’. Hierin omschrijft hij hoe instituten, die zich gevormd hebben om een (complex) doel te bereiken, zoals het realiseren van een maandelijks tijdschrift, niet in staat zijn om hetgeen wat ze doen op een minder complexe manier te realiseren dan dat ze dat gewend zijn. Wat mensen als Rupert Murdoch of Barry Diller nu eigenlijk zeggen is: “Webgebruikers zullen moeten betalen voor wat ze kijken en lezen, anders zullen we moeten stoppen met het maken van inhoud zoals we dat nu doen, op de kostbare en complexe manier zoals we nu gewend zijn te doen. We weten namelijk niet zo goed hoe het op een andere manier moet.”

En hierin ligt onze uitdaging, we zijn immers vrij, om dingen te doen zoals wij dat willen. De eerste stappen worden hier in Nederland al gezet door mensen als Luis Mendo (Good Inc.) en Erwin van der Zande (Bright) met hun Screenzine. Wat ga jij doen?

Update: Voor iedereen die sceptisch is over de toekomst van tablets en touchscreen interfaces, kijk hoe dit meisje van 2,5 jaar(!) een iPad gebruikt.

Jasper SchellingJasper Schelling In zijn zoektocht naar creativiteit en communicatie in onstabiele media grijpt Jasper Schelling (27) naar een diversiteit van tools en vormen. Vanuit een behoefte om de wereld iets inzichtelijker te maken, springt hij van potlood naar Python, piano en grid systems, om uiteindelijk met Processing generatieve systemen te maken.