Van 19 tot 23 september vindt het Graphic Design Festival Breda (GDFB) plaats. Het festival laat een breed publiek ervaren wat de kracht en invloed is van visuele communicatie in onze hedendaagse beeldcultuur.

Fontanel vraagt de komende weken in een drieluik de organisatoren hoe het is om het GDFB te organiseren, de ontwerper hoe het is om te ontwerpen voor een ontwerpfestival en, als kers op de taart, krijg je van ons 5 must-see’s.

In dit eerste deel interviewen we Dennis Elbers, creatieve brein achter het festival, en Sven Ehmann, creative director bij de Duitse uitgeverij Gestalten en gastcurator bij het GDFB, naar hun gedachtes over het organiseren van een festival.

Placemarker

Sven Ehmann en Dennis Elbers



1. Wat is visual storytelling? Waarom is dit een hot topic?

SE: I think mankind has always visualized information. Think about the cave paintings which showcase the process of hunting, or the roof paintings in churches which display a clear hierarchy or the weather charts on TV. The difference today might be twofold though: On one side the amount of data that is gathered has increased dramatically and on the other side the availability or accessibility of that data has reached a level it never had.

If a medium, or a brand, or an institution or a state tries to explain their often complex topics, a well-done visual is a very efficient way of getting the message across.

DE: Om op te vallen in de enorme stroom aan beelden die een mens dagelijks te verwerken krijgt, is meer nodig dan alleen shockerende of zakelijke beelden. Door beeld op een meer verhalende wijze te benaderen (zowel in tijd, ruimte, medium) kan een ontwerper zijn publiek als het ware meenemen.

Hierbij speelt de persoonlijkheid van de ontwerper een grote rol. Niet alleen op het gebied van creativiteit, maar ook de maatschappelijke verantwoordelijkheid en het perspectief waar vanuit de boodschap verteld wordt. Ontwerpers kunnen complexe informatie transparant maken op een manier waarbij taal niet direct een doorslaggevende rol speelt.

2. Hoe verzin je eigenlijk een thema voor een design festival dat als rode draad doorvertaalt kan worden? Wat zijn de belangrijkste uitgangspunten voor een goed festival?

DE: Proces van een festival bedenken en programmeren neemt ± 2 jaar in beslag. Allereerst is er een soort researchfase. Hierin proberen we te bepalen wat de huidige stand van zaken is in de beeldcultuur bezien vanuit het grafisch ontwerp, maar ook wat belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen zijn die de ons leven beïnvloeden. Dit leidt meestal tot een heleboel losse opvattingen. Het is zaak de verbanden hier tussen te vinden.

Het festival richt zich niet alleen op professionals, de onderwerpen die we aan de orde laten komen, moeten dus ook te relateren zijn aan het leven van alle dag. Deze fase is interessant, hierin wordt duidelijk welke rol ontwerp op dit moment speelt in onze door beeld gedomineerde samenleving.

Daarna is het zaak de rol van de ontwerper zo contrastrijk mogelijk te formuleren, en te vertalen in projecten die aansprekend zijn voor zowel professionals als algemeen publiek.

3. Wat kunnen GDFB en Gestalten elkaar inhoudelijk bieden, wat voor relatie hebben de twee partijen?

DE: Ik kende Sven van zijn lezing over data visualisatie tijdens GDFB2010. Ik heb hem op de eerste plaats persoonlijk benadert als gast curator voor de expositie die we in MOTI maken vanwege zijn enorme vakkennis en ervaring. Daarnaast had ik het gevoel inhoudelijk redelijk aan elkaar gewaagd te zijn. Goede uitgangspunten voor de samenwerking, die gelukkig in de praktijk ook zo bleken te zijn. Het was fijn om samen te werken met iemand die zoveel research naar het onderwerp heeft gedaan. Daar heb ik veel van geleerd.

Toen eenmaal duidelijk was dat de expositie er ging komen, is ook de rest van het Gestalten team betrokken geraakt bij het festival. Onze belangen zijn aanvullend, dus we proberen zoveel mogelijk samen op te pakken. Daar hebben onze fans en bezoekers trouwens ook profijt van, vanaf 3 September kun je via GDFB Gestalten boeken winnen.

4. Bestaat de grafisch ontwerper tegenwoordig nog, of is iedereen in jullie ogen alleen nog maar beeldmaker of ‘visual storyteller’?

SE: To me this is not an either-or-decision. You can be a graphic designer but not that much of a storyteller, while you can also be a visual storyteller, without being a graphic designer. But around the term of visual storytelling a new job profile evolves between the designer, the journalist and also the software developer. That is why the greatest pieces are often produced by teams that combine those skills. To me this is a great new challenge for designers who like working on content concept and more serious issues. 

DE: Grafisch ontwerpers bestaan nog hoor en zeker niet iedereen is een visual storyteller. Grafisch ontwerp zal nooit verdwijnen, maar omdat communicatie in de toekomst nog veel meer over verschillende platforms zal verlopen zullen steeds meer ontwerpers zich opstellen als beeldmaker of samenwerken met creatieven met aanvullende kennis om een gezamenlijk doel te bereiken.

5. Hoe zorg je voor een gebalanceerd maar vooral toegankelijk programma?

DE: Tijdens GDFB2010 is er uitvoerig onderzoek gedaan naar de publiekservaringen. Hieruit hebben we een aantal belangrijke conclusies getrokken. Resultaat is een in tijd en ruimte compact programma, waarbij kennisoverdracht en ontmoeting belangrijke waarden zijn voor het vakpubliek. Zichtbaarheid en confrontatie zijn belangrijke waarden voor het bereiken van een groot publiek, uiteraard wel vanuit een duidelijke inhoudelijk visie die gebaseerd is op herkenbaarheid.

Het feit dat we nu een compact festival hebben (5 dagen ipv 3 weken) biedt ook andere mogelijkheden qua programmering. Wij hebben er alle vertrouwen in dat het publiek dat als positief gaat ervaren.

Thanks Dennis en Sven!


Volgende week…

Volgende week vragen we Rob van Hoesel, hoe het is om te ontwerpen voor een ontwerpfestival.




Thomas Moes

Thomas Moes is naast mede-oprichter en editor ook designer van Fontanel Magazine en Fontanel Jobs. Daarnaast is hij freelance interactive designer voor o.a. de NOS.