Meestal reviewen we boeken die net uit zijn, maar voor Designing Design maken we graag een uitzondering. De ode aan leegte, de ‘kleur’ wit en indrukwekkend staaltjes denkwerk maken Designing Design tot een absolute must-read en have.

Met Designing Design verwelkomen we ook een nieuwe Zwitsere uitgever aan ons rijtje boekenverstrekkers; Salome Dettwiler van Lars Müller Publishers:

“Lars Müller Publishers is an independent publishing house and for the last 25 years our focus was on authors in the fields of architecture, design, photography, art and society. The Japanese Designer Kenya Hara is one of few designers with the talent to write about his practices. We are impressed by his work as a designer and proud to publish his book ‘Designing Design’ as part of our program.”

Designing Design is een van de mooist vormgegeven boeken die ik ken waarin de Japanner niet alleen zijn werk deelt, maar ook zijn visie, denkwijze en enthousiasme. Onthoudt ook even dat meneer Hara het hele boek zelf heeft ontworpen.

Over Kenya Hara

Grafisch ontwerper Kenya Hara is een prediker van ‘emptiness’. Hij beschouwd ontwerp als een drager van leegte dat communiceert door de ontvanger ruimte te geven voor eigen interpretatie. Een man die Japanse tradities eert, vernieuwing stimuleert en altijd een andere kijk op vastgeroeste denkwijzen heeft. Sinds 2001 is hij de communication and design advisor van Muji, dus kom je binnenkort in Berlijn, Londen of Parijs, zorg dan dat je zeker even binnenloopt.

Mijn enthousiasme werd nog groter toen ik via de rechterhand van Kenya Hara hoorde dat Meneer Hara tijdens het schrijven van dit boek zich richtte tot een fictieve Hollandse ontwerpster in de twinting. En daarom heeft Kenya Hara speciaal voor Fontanel een introductie geschreven.


Kenya Hara

Dear Fontanel’s readers,

I wrote this book out of a desire to communicate my approach and feelings to people around the world. Specifically, I envisaged the reader as being a Dutch woman designer aged about 27. Someone who no longer feels stimulated by brand marketing methods or advanced designs articulated by new media, and who is beginning to think about what sort of design is important for real people with bodies and feelings.

Why did I think of someone in the Netherlands as my target reader? More than anything, it was because the Netherlands is clearly very different from Japan in many areas. Japanese people think of wisdom as being found in nature, but Dutch people tend to think of having created and fabricated everything by themselves —land, energy, canals, flowers, beer, woods, and towns.



I first heard that message through MVRDV’s NL pavilion at Expo 2000 in Hannover, and it was a great surprise to me. The spirit of the Netherlands enables its people to produce nature and the environment themselves. In that spirit, I sense an extremely tough creativity that is a good fit with today’s world.

I have great respect for design in the Netherlands, and my own work has been stimulated by architecture by Rem Koolhaas and MVRDV. I always keep an eye on Li Edelkoort’s work, and I like what Droog and Irma Boom are doing. I would be delighted to think that Fontanel’s readers were reading my book.


— Kenya Hara





Wat het boek zo indrukwekkend maakt is dat de Japanner zo ‘apt’ weet te verwoorden hoe en waarom hij ontwerpkeuzes maakt. Als ontwerper is hij ontzettend goed in het uitkristaliseren van zijn gedachtengang waarin hij constant rekening houdt met jou als lezer, en daardoor voel je je volledig begrepen. Het mooie is dat dit ook terugkomt in zijn ontwerpwerk. Hara neemt je aan de hand, door het boek in acht hoofdstukken op te delen.


Re-Design

Een aantal voorbeelden uit Kenya Hara’s Re-Design exhibition.


Re-design

Het eerste hoofdstuk vertelt over een van zijn eerste exposities Re-design, waarin hij verschillende ontwerpers vraagt alledaagse, volstrekt gewone objecten te re-designen. Re-design bewijst Hara’s passie voor het doorbreken van vastgeroeste denkpatronen en de ‘gewoonwording’ van gebruiksvoorwerpen.

Producing something new from scratch is creative, but making the known unknown is also an act of creation.

Haptic

Hara is, zoals elke ontwerper betaamt, een denker, een filosoof. Zijn tweede expositie genaamd Haptic gaat over de zintuigen, en met name de tast. De expositie vertelt over de ‘ervaring van deze zintuigen’ en ziet de mens als een bundel van receptoren die telkens hun best doen de wereld te ‘ontvangen’. Met deze gedachte in het achterhoofd vroeg Hara ontwerpers iets te maken dat niet op kleur of vorm was gebaseerd, maar op ‘tast’: Haptic design. Reden hiervoor is biidragen aan het in ere herstellen van kwaliteit van informatie:

“...although today’s society is said to be in a state of information overload, in fact it may not be an excess. It’s just an overflow of odd and fragmented information in the media. The stress on the brain isn’t because of quantity, but because of limited quality.”

Haptic

Haptic

Senseware
Wat je in al het werk van Hara zult herkennen is dat hij niet alleen voor het oog werkt. Kenya is zich bijzonder bewust van het feit dat ontwerp naast dat ene zintuig ook communiceert met alle andere zintuigen. Deze versterken elkaar. Roepen herinneringen op.

“A human being is a bundle of very delicate receptor organs and at the same time an image-generating organ equipped with a vigorous memory-playback system. An image generated in the human brain is a spectacle orchestrated through multiple sensory stimuli and revived memories. This is precisely where the designer works.

A designer creates an architecture of information within the mind of the recipient of his work. Its structure is comprised of the stimuli that enter through assorted sensory perception channels. The stimuli, which are brought forth by the senses of sight, touch, hearing, smell and taste and various aggregates of the senses, are set up in the brain of the recipient and there emerges what we call “an image”.

What is more important is that this structure being created in the brain uses as its building materials not only the external input supplied by the sensory organs, but also memories that are invoked by this input. In fact, the latter may be the primary material of the image.“

Wat de Japanner zo bijzonder maakt is dat hij bovenstaande filosofische hersenspinsels knap om weet te zetten in dagelijkse praktijk, bijvoorbeeld bij een signage project voor Umeda Hospital.

The communication in keeping white cloth clean
“So I used white cotton for the signage of the Umeda Hospital. Cloth is basically soft. So a space with cloth signage has a soft countenance. But there’s a more important point to this design solution; signage made of white cotton is easily soiled. Why did I resort to such a troublesome solution? I dare to choose white, a color easily soiled, because I wanted to demonstrate the actual practice of keeping clean something that is easily soiled. The fact that the clinic constantly maintains the cleanliness of the signage illustrates its dedication to utmost hygiene for both the sake of patients and visitors.”

Umeda Hospital signage



Umeda Hospital signage


Witte tafelkleden in restaurants: cleanliness
White

Het vierde hoofdstuk is een ode aan wit. Een heerlijk inspirerende ode. Een aanstekelijke ode.

“White is a color from which color has escaped, but its diversity is boundless. White is not just a color. White must be called a design concept.

White is not white. The black of type is not born of the blackness of the letters, but the black couples with the white of the paper. The red cross in the Red Cross logo is red not only because of the red of the cross. The red glimmers by dint of the quality of the white on which it is placed.”

Het is prachtig om de man te zien glunderen over ‘wit’. Hij blijft maar komen met interessante statetements over de kleur die geen kleur is, zijn ‘design concept’.
Een aanstelijk enthousiast verhaal dat je in staat stelt op een hele andere manier naar ‘wit’ te kijken.



Muji
Muji product ads
MUJI

Een heel hoofdstuk is gewijd aan het indrukwekkende verhaal over Kenya Hara’s rol bij Muji. In 2002 werd hij gevraagd als art director voor het Japanse ‘lifestyle’ bedrijf. Tijdens zijn eerste dagen introduceerde hij al snel een tweede ontwerper (Naoto Fukasawa, ook een vet “boek: btw) om hem mee te helpen aan de collectie van Muji. Hara vertelt in het boek over de reactie en de gevolgen van, de toen nog Muji baas, Tanaka.

“ ‘This work kept me up at night, it was so fascinating’. These were the words of Ikko Tanaka, one of Japan’s most illustrious designers. Our conversation took place just three days before his sudden death. So transpired the eleventh hour passing of the MUJI baton from the senior generation to ours.”


Muji

Het concept van Muji is doodsimpel, typisch Hara en daardoor ook zo inspirerend. Muji is gebaseerd op ‘emptiness’. Basis-producten, extreem vereenvoudigd vormgegeven voor een zo laag mogelijke prijs, mede door ook het productieproces enorm te vereenvoudigen. Die eenvoud/leegte wordt ook doorgevoerd in de advertising van Muji, waar Kenya Hara altijd van aan het hoofd heeft gestaan.

“Advertising does not present a lucid message, but in effect, offers an empty vessel to the audience. Advertising communication is generally thought to be the process of clarifying the points that you want your audience to comprehend, turning it into an easily understood message, choosing the appropriate media, and circulating the massage. In some cases, communication happens when the recipient, offered not a message but an empty vessel, supplies meaning himself.”


Viewing the world from the tip of Asia

Viewing the world from the tip of Asia

In dit hoofdstuk, dat mijn aandacht niet helemaal vast kon houden, vertelt Hara over ons vastgeroest beeld van de wereldkaart, waarin Europa zich lekker in het midden heeft genesteld. Hara draait de kaart een kwartslag om en beschouwd de kaart als een waterval, het water neemt wat van alle culturen mee en komt uiteindelijk terecht in het kommetje dat Japan heet. Een metafoor voor de rol die hij het land Japan aanmeet door het onderaan de kaart te positioneren. Een extreem hybride cultuur die uiteindelijk haar bestaansrecht ontleent aan dat kommetje. De ontvankelijkheid. De leegte. De openheid. Het kiezen voor balanceren — in plaats van een kant te kiezen — en de extreme gevoeligheid en elegantie die daarbij komt kijken.


Exformation

Exformation
Net zoals bij Re-design blijkt Hara gefascineerd door alles wat we nog nog niet kennen. Wat nog niet bedacht is. Of aan gedacht is. Hij wil de geest weer prikkelen en doet dat door zijn studenten van de Musashino Art University in Tokyo te vragen om de lezer te laten begrijpen hoe weinig we eigenlijk weten; exformation.

Een prachtig voorbeeld is een groep studenten die zich afvroeg hoe de Japanse Shimanto River eruit ziet als deze een geasvalteerde snelweg zou zijn.


What is design?

Het boek sluit af met een vraag waarbij ik diep moet zuchten: 'wat is design?’. Alsof het een doodeenvoudige taak is, zet Hara een dikke geschiedenis op papier over het ontstaan van ontwerp. Beginnend bij de oermens en eindigend met zijn visie op de rol van design in de toekomst. Zeker de moeite waard.

De laatste bladzijde sla je tevreden dicht, aaiend over de zachte kaft, des te meer bewust van wat je vingers voelen en of je de omslag-wit mooier vindt dan het wit van de bladzijdes. Designing Design is meer dan your average eyecandy boek en dwingt door scherpe diepgang én sterk beeld de status van klassieker verdiend af.

Emptiness

Het ontstaan van ontwerp: de oermens met twee lege handen, en symbool van leegte.




Boek
Designing Design

Uitgeverij
Lars Müller Publishers

ISBN
978-3-03778-105-0, e

Prijs
€ 39,90

Aantal pagina’s
472

Taal
Engels