Dennis Elbers, managing director van het Graphic Design Festival Breda (GDFB), heeft de afgelopen jaren goede zaken gedaan voor designminnend Breda. Eerder verantwoordelijk voor het opzetten van de werk- en expositieruimte KOP (tegenwoordig een begrip onder lokale ontwerpers) heeft Dennis de afgelopen jaren daarnaast ook zijn zinnen gezet op het organiseren van een internationaal festival volledig geweid aan grafisch ontwerp. Zeker geen bescheiden opgave, met een festival dat naar eigen zeggen uniek is in de wereld.

Na een uiterst succesvolle eerste editie zijn de verwachtingen voor de opvolger, die tussen 8 en 30 mei in Breetjeda zal plaatsvinden, hoog gespannen. Wij zaten met Dennis om de tafel en vroegen hem naar de totstandkoming van en de insteek voor die komende editie.



Met een diploma schilderkunst aan de Bredase kunstacademie AKV|St. Joost in de achterzak gecombineerd met een gezonde dosis enthousiasme kwam Dennis eind 2006 in gesprek met de gemeente Breda over het Graphic Design Museum. Hoewel hij het een mooi initiatief vond, bleef hij zoekend naar een toegevoegde waarde voor de stad. “Natuurlijk is het leuk zo’n museum te hebben, maar het feit dat de meeste musea zo’n twee keer per jaar van tentoonstelling wisselen maakt het een redelijk statische aangelegenheid.”

Het sloot goed aan bij hun aanwezige ambitie van Breda om op cultureel niveau een prominentere rol te spelen in Nederland.

Dennis opperde dat als Breda de stad van de beeldcultuur wilde zijn, zoiets ook op straat zichtbaar moest worden. Een logisch gevolg was dan ook het idee om het museum te vergezellen van een festival: het Graphic Design Festival Breda. Essentieel bij de organisatie van zo’n festival is dat er genoeg budget beschikbaar is. Gelukkig voor Dennis waren zowel de gemeente Breda als het bestuur van de provincie Brabant erg enthousiast over het idee. Het sloot goed aan bij hun aanwezige ambitie om op cultureel niveau een prominentere rol te spelen in Nederland.

De potentie van de eerste editie

Ondanks dat de eerste editie (die nu alweer zo’n kleine twee jaar geleden plaatsvond) zeer goed verliep, bleek het voor Dennis en de rest een flinke kluif. “We hebben veel kunnen bereiken door de naïviteit van een stel beginners. Daarvoor is bij de tweede editie geen ruimte, het moet professioneler omdat de verwachtingen een stuk hoger zijn.”

Vaak tijdens of na het organiseren van zo’n eerste editie, worden zowel de potentie als de verbeterpunten snel zichtbaar. Zo ook voor Dennis. “Enerzijds was de eerste editie leuk en breed opgezet. We werkten met mensen uit veel verschillende disciplines samen. Anderzijds zorgde dit ervoor dat het programma niet overal even consistent was.”

Met die constatering in het achterhoofd werd besloten bij de volgende editie de regie zoveel mogelijk in eigen hand te houden. Zelf het programma en de inhoud samenstellen. Zo begon de zoektocht naar een overkoepelend thema.

Thema dat zowel actueel als omvattend is

Hoe kun je een thema verzinnen dat breed genoeg is om de grote diversiteit aan ontwerpdisciplines te combineren met de meer technische disciplines? Dennis: “In de brainstormsessies, waarin we op zoek waren naar een thema dat zowel actueel als omvattend was, kwam de term remix vaak voor.” De term die daaruit voortvloeide en uiteindelijk het beste de lading dekte was DECODING. In de uitleg over het festival wordt het thema als volgt omschreven:

“De hedendaagse digitale en ook de reële omgeving bestaan voor een groot deel uit ‘codes’. Voorbeelden zijn taal, barcode, inlognaam, script, postcode, telefoonnummer, etc. Maar ook de ongeschreven regels waarmee we beeld lezen zijn codes. Deze regels worden gevormd door leefomgeving, sociaal klimaat, opvoeding, geschiedenis en cultuur. Wat gebeurt er als codes worden ontleed en hervormd? Hoe ervaren we onze omgeving als codes (nog) niet bekend zijn? Leiden deze codes tot verwarring of vernieuwing?

Herprogrammering van codes laat zien hoe we als mens functioneren in een door beeld gedicteerde maatschappij. Tijdens GDFB zie je op welke wijze ontwerpers informatie, beeld en interactie hacken, remixen, samplen en coderen. Verschillende workshops, exposities, lezingen en presentaties laten je zien hoe we op nieuwe manieren kunnen omgaan met beeld in de dagelijkse omgeving.”

Het thema toont dat de organisatie inspeelt op een actueel vraagstuk. En misschien wel belangrijker, dat grafisch ontwerp niet alleen maar bestaat uit het in elkaar knutselen van een affiche of een brochure, maar dat juist door ontwerp en de daarbij behorende denkwijze, innovatieve projecten kunnen ontstaan. Projecten die sociaal of economisch van groot belang kunnen zijn. Met het feit dat er gemiddeld 1 op de 200 inwoners van Breda een grafisch ontwerper is, lijkt Breda de ideale broedplaats voor een dergelijke festival.

De bekende ontwerpers juist niét

Door zijn rol bij het GDFB bezocht Dennis veel soortgelijke activiteiten om geïnspireerd te raken. Wat hem opviel was dat een vaste set aan ontwerpers overal te zien was, en dat het getoonde werk vaak ook al ergens anders te zien was. “Het eerste wat bij mij binnenkomt is op zo’n moment niet; die moet ik óók hebben, maar juist die moet ik niet hebben.”

Gaandeweg werd besloten dat het GDFB juist het festival moest zijn waar jong, onbekend talent een plek krijgt, in tegenstelling tot ‘de gevestigde namen’. Ook zal veel ongepubliceerd werk te zien zijn, het liefst in de meest recente stijl ontwikkelingen van de ontwerpers.

Samenwerking GDFB en Fontanel

Al vroeg in de voorbereiding van het festival zag Dennis overeenkomsten tussen GDFB en Fontanel. Door de gezamenlijke focus op jong talent en de nadruk op de inhoud was een samenwerking eigenlijk ook logisch. Naast de GDFB website ontworpen door Fontanel Studio (het ontwerpbureau achter Fontanel Magazine), hebben we ook meegedacht aan de online positionering van het festival. Voor ons een mooi experiment om te kijken hoe we een fysiek evenement (wat precies aansluit bij de Fontanel doelgroep) online meer ruchtbaarheid kunnen geven.

Verwacht tijdens het festival een drietal Fontanel interviews met ontwerpers die de show zullen stelen. Hieronder een korte uitleg hoe je je eigen programma kunt samenstellen op graphicdesignfestival.nl


Uitleg bij het gebruik van de mogelijkheid je eigen programma samen te stellen.



GDFB Seminar

Naast onder andere het poster project en Greytones organiseert GDFB ook een seminar. Dit seminar, op dinsdag 25 mei, zal dieper ingaan op het thema van het festival; DECODING. Het laat zien hoe ontwerpers informatie, beeld en interactie hacken, remixen, samplen en coderen en daarmee het vak veranderen.



Hou fontanel.nl en twitter.com/fontanel in de gaten voor de laatste updates.
» Voor meer info kun kun je terecht op graphicdesignfestival.nl.