Aanstaande vrijdag 20 januari om 20.30 is er in het MOTI, Museum of The Image in Breda de lezing Overwerk XL: Nieuwe Wereld Beelden waar Occupy in het perspectief van de beeldcultuur wordt geplaatst.

De komende dagen lees je op Fontanel alvast over wat onderwerpen die in de lezing aan bod zullen komen, vandaag deel 2/3: Guy Fawkes.



Het Occupy masker

Het zal je niet ontgaan zijn, de mediabeelden van Occupy waar mensen een masker op hebben. Of je het nou het Guy Fawkes masker noemt, het Anonymous masker, V for Vedetta masker, of je het al hebt omgedoopt naar het Occupy masker, de ontstaansgeschiedenis is interessant genoeg om nog eens na te lopen.

Rebel with a cause

Het was een onrustige tijd voor de Engelsman Guy Fawkes die rond 1605 in London leefde. Als katholiek werd hij vervolgd door de protestanten die het voor het zeggen hadden. Fawkes en kornuiten bekokstoofde daarom een plannetje om het Britse parlement op te blazen. Dit mislukte (helaas?). Fawkes is sindsdien niet weg te slaan uit de Engelse populaire cultuur. Die gekke Britten vinden het tegenwoordig nog steeds een feest om op 5 november een pop genaamd ‘Guy Fawkes’ in brand te steken.

Fast-forward naar 1980 toen illustrator David Lloyd en schrijver Alan Moore samen de graphic novel V for Vedetta ter wereld brachten. Om niet teveel te verklappen: het verhaal gaat over een toekomstige dystopia waarin iedereen ongelukkig is en de held een masker op heeft. De bedenkers van de novel leggen een link met Guy Fawkes en hun held, en voilà, het Guy Fawkes masker (of V for Vedetta masker) is geboren.






Anonimiteit

In 2005 is de graphic novel verfilmd waardoor de bekendheid van het masker en de held erachter werd vergroot. Daarna ging het snel. De hackers van de Anonymous movement gebruikten het masker als symbool voor anonimiteit, Julian Assange wordt er mee gespot en als de Occupy bom in 2011 barst is het masker niet weg te denken uit de beelden die daar uit voortkomen.

Saillant Detail

De rechten van het masker liggen nog altijd bij Warner Brothers. Elke keer als het masker verkocht wordt op Amazon gaat er een deel naar de Brothers portemonnee. Wringt hier iets?






Symbool

De evolutie van dit masker is een geweldig voorbeeld van symbolen die hergebruikt worden en daardoor een opeenstapeling van betekenissen krijgen. Je zou kunnen stellen dat een symbool in dit opzicht nooit een éénduidige betekenis heeft. Het masker heeft niets te maken met de specifieke ideologie van een beweging, het is een breder symbool van protest, voor welke beweging dan ook. Meer weten? Check dit artikel van The Guardian.



Overwerk XL is een extra late editie van de maandelijks gehouden serie inspirerende lezingen van het MOTI. Dit keer is het de beurt aan Daniel van der Velden van Metahaven om te vertellen over de identiteit die ze voor Wikileaks hebben ontworpen.

Ook aan bod komen de 99%, Dennis Elbers (curator van MOTI), Vera Butter (Design Cultures student) en Jeroen Hotlhuis (grafisch ontwerper en Occupier). Samen geven zij een inspirerende kijk in de ideologie en beeldtaal van de internationale protestbeweging.

» Overwerk XL: Nieuwe Wereld Beelden